ઇન્ડેક્સ ફંડ અને પેસિવ રોકાણ
પેસિવ ફંડ બજારના ઇન્ડેક્સને હરાવવાને બદલે તેની નકલ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, એ જ સિક્યોરિટીઝ એ જ પ્રમાણમાં, ઓછા ચાલુ ખર્ચે રાખીને. પેસિવ રોકાણનો આખો વિચાર આ જ છે.
પેસિવ રોકાણ એટલે એવું ફંડ ખરીદવું જે બજારના ઇન્ડેક્સને હરાવવાને બદલે તેની નકલ કરવાનો પ્રયાસ કરે. ઇન્ડેક્સ ફંડ તેના પસંદ કરેલા ઇન્ડેક્સ જેવી જ સિક્યોરિટીઝ, એ જ પ્રમાણમાં રાખે છે, અને ફક્ત તેને અનુસરે છે. તેનું આકર્ષણ ઓછો ખર્ચ અને સરળતા છે: જીતનારા શેર પસંદ કરવા માટે કોઈને પૈસા ચૂકવાતા નથી, એટલે ચાલુ ખર્ચ નાનો રહે છે.
ઇન્ડેક્સ શું છે, અને ફંડ તેને કેવી રીતે અનુસરે છે
બજારનો ઇન્ડેક્સ નિયમો પર આધારિત, નક્કી કરેલી સિક્યોરિટીઝની યાદી છે જે બજારના એક ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે — જેમ કે સૌથી મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓ, કે કોઈ ચોક્કસ ભાગ. ઇન્ડેક્સ ફંડ એ જ સિક્યોરિટીઝ એ જ હિસ્સામાં ખરીદે છે, એટલે તેનાં હોલ્ડિંગ મેનેજરના નિર્ણયથી નહીં પણ ઇન્ડેક્સના નિયમોથી નક્કી થાય છે. કોઈ કંપની ઇન્ડેક્સમાં આવે કે નીકળે, ત્યારે ફંડ પણ એ પ્રમાણે ફેરફાર કરે છે. બસ, આટલું જ કામ છે.
પેસિવ સામે એક્ટિવ
એક્ટિવ રીતે સંચાલિત ફંડ બજાર કરતાં સારું કરવાની આશામાં હોલ્ડિંગ પસંદ કરવા માટે મેનેજર અને રિસર્ચ ટીમને પૈસા ચૂકવે છે. પેસિવ ફંડ એ પ્રયાસ છોડી દે છે અને ઓછા ખર્ચે ઇન્ડેક્સ જેટલું જ મેળવવાથી સંતોષ માને છે. લેવડદેવડ સીધી છે: એક્ટિવ રોકાણમાં ઇન્ડેક્સને હરાવવાની શક્યતા પણ છે અને તેનાથી પાછળ રહેવાની શક્યતા પણ, વધુ ખર્ચે; પેસિવ રોકાણ બંને શક્યતાઓ અને વધુ ખર્ચ દૂર કરે છે, અને ફક્ત બરાબરી કરવાનો લક્ષ્ય રાખે છે. તમારા માટે કયું યોગ્ય છે તે નિર્ણયની વાત છે, હકીકતની નહીં, અને બેમાંથી કોઈ હંમેશાં વધુ સારું નથી.
પેસિવનો ખર્ચ સામાન્ય રીતે કેમ ઓછો હોય છે
સિક્યોરિટીઝ પસંદ કરવા માટે કોઈને પૈસા ચૂકવાતા ન હોવાથી, પેસિવ ફંડનો એક્સપેન્સ રેશિયો સામાન્ય રીતે તેના જેવા એક્ટિવ ફંડ કરતાં ઘણો ઓછો હોય છે, અને નિયમો પણ તેની મર્યાદા ઓછી રાખે છે. ફંડ વિશેની જે થોડી વસ્તુઓ તમે આશા રાખવાને બદલે પહેલેથી જાણી શકો, તેમાંની એક ખર્ચ છે, અને પેસિવ રોકાણ વધ્યું તેનું આ એક મોટું કારણ છે.
ટ્રેકિંગ એરર: નાનો ગાળો
પેસિવ ફંડ ક્યારેય તેના ઇન્ડેક્સ સાથે બરાબર મેળ ખાતું નથી. ફંડના પરિણામ અને ઇન્ડેક્સના પરિણામ વચ્ચેના નાના ગાળાને ટ્રેકિંગ એરર કહે છે, અને તે ખર્ચ, રિડેમ્પ્શન માટે રાખેલી રોકડ, અને ફેરફારોના સમયને કારણે આવે છે. સારી રીતે ચાલતું ઇન્ડેક્સ ફંડ ટ્રેકિંગ એરર નાની રાખે છે; મોટી એરર એટલે ફંડ તેનું એકમાત્ર કામ બરાબર નથી કરતું. એક જ ઇન્ડેક્સને અનુસરતાં બે ફંડની સરખામણી કરતી વખતે જોવાનો આંકડો આ છે.
તે ક્યાં બંધબેસે છે
પેસિવ ફંડ મેનેજરને પારખ્યા વગર બજારનો મોટો ભાગ ધરાવવાની ઓછા ખર્ચની રીત છે, અને એટલે જ ઘણા લોકો તેને મુખ્ય રોકાણ તરીકે વાપરે છે. તેમાં પણ બજારનું પૂરું જોખમ રહે છે — ઇન્ડેક્સ ઘટે ત્યારે ઇન્ડેક્સ ફંડ પૂરેપૂરું ઘટે છે, કારણ કે ઇન્ડેક્સને અનુસરવું એટલે ઉપર સાથે નીચે પણ અનુસરવું. પેસિવ કે એક્ટિવ એ ખર્ચ અને માન્યતાની પસંદગી છે, સુરક્ષાની નહીં; બજારનું જોખમ બંનેમાં એકસરખું છે, અને તે ઇક્વિટી, ડેટ અને હાઇબ્રિડ રોકાણોના મોટા ચિત્રનો ભાગ છે.
આ શિક્ષણ છે, સલાહ નથી
આ લેખ શ્રેણીઓ અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજાવે છે. તે કોઈ યોજનાનું નામ આપતો નથી, કશાનો ક્રમ નક્કી કરતો નથી અને તમે શું ખરીદો તે કહેતો નથી. H2 Investment AMFI-રજિસ્ટર્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વિતરક (ARN-200996) છે, SEBI-રજિસ્ટર્ડ રોકાણ સલાહકાર નહીં. વ્યક્તિગત નાણાકીય યોજના માટે SEBI-રજિસ્ટર્ડ રોકાણ સલાહકાર સાથે વાત કરો. ટેક્સ તમારી પોતાની પરિસ્થિતિ પર આધાર રાખે છે અને નિયમો બદલાય છે — યોગ્ય ટેક્સ સલાહકાર સાથે તમારી સ્થિતિની પુષ્ટિ કરો.