XIRR: ઘણી તારીખે રોકાયેલા પૈસા પરનું વળતર

XIRR — extended internal rate of return — એ ત્યારે એક વાર્ષિક વળતર દર્શાવવાની રીત છે જ્યારે પૈસા ઘણી જુદી જુદી તારીખે રોકાયા હોય (અને કદાચ ઉપડ્યા હોય). SIP બરાબર આવી જ સ્થિતિ ઊભી કરે છે, એટલે જ SIP માટે XIRR પ્રામાણિક વળતર આંકડો છે.

સાદું વળતર જે સમસ્યા સંભાળી શકતું નથી

સાદો CAGR ધારે છે કે શરૂઆતમાં એક રકમ રોકાઈ અને અંત સુધી વધી. પણ SIPમાં દરેક હપ્તો પોતાની તારીખે રોકાયો છે અને જુદા જુદા સમય માટે રોકાણમાં રહ્યો છે — પહેલો વર્ષો માટે, છેલ્લો અઠવાડિયાં માટે. તેને એક જ એકસાથે રોકાણ હોય તેમ સરેરાશ કરવાથી વળતર ખોટું દેખાય, કારણ કે દરેક રૂપિયાએ ખરેખર ક્યારે કામ શરૂ કર્યું તેને તે અવગણે છે.

XIRR શું કરે છે

XIRR દરેક રોકડ-પ્રવાહને તેની તારીખ સાથે લે છે — ભરાયેલો દરેક હપ્તો, અને અંતે આખરી મૂલ્ય — અને એવો એક વાર્ષિક દર શોધે છે જે બધાને સુસંગત રીતે જોડે. ખરેખર તે પૂછે છે: કયો એક સ્થિર વાર્ષિક દર, દરેક રકમ પર તે જેટલો સમય રોકાઈ તેટલા સમય માટે લગાવવાથી, તમારી પાસે આખરે જે મૂલ્ય આવ્યું તે આપે? એ દર XIRR છે.

XIRR અને CAGR

ફરક સાદો છે. એક વાર કરેલા અને શરૂઆતથી અંત સુધી મપાયેલા એક રોકાણ માટે CAGR વાપરો. જ્યારે પૈસા ઘણી તારીખે અંદર કે બહાર ગયા હોય — SIP, top-upની શ્રેણી, ઉપાડ યોજના, કે કોઈ પણ મિશ્રણ — ત્યારે XIRR વાપરો. XIRR વધુ સામાન્ય સાધન છે; CAGR એ ખાસ કિસ્સો છે જ્યાં માત્ર એક રોકડ-પ્રવાહ અંદર અને એક બહાર હતો.

તેની જરૂર ક્યારે પડે

જ્યારે પણ ટુકડે ટુકડે થયેલાં રોકાણો પરનું સાચું વળતર જાણવું હોય, ત્યારે જોવાનો આંકડો XIRR છે — અને યોગ્ય એકાઉન્ટ સ્ટેટમેન્ટ SIP પરનું વળતર દર્શાવવા એ જ વાપરે છે. જો SIP સાથે જોડાયેલો કોઈ એક ટકા XIRR તરીકે ન ગણાયો હોય, તો તેને સાવચેતીથી જુઓ, કારણ કે સાદી સરેરાશ સામાન્ય રીતે તેને ખોટી રીતે રજૂ કરશે.

તે શું નથી બદલતું

XIRR ભૂતકાળનું વળતર માપવાની વધુ ચોક્કસ રીત છે, ભવિષ્યનું વળતર અનુમાનવાની રીત નથી. તે હજી ઇતિહાસ જ છે, અને ભૂતકાળનો દેખાવ વચન નથી. જ્યારે તમે અમારાં કેલ્ક્યુલેટર વાપરો, ત્યારે તમે જે દર નાખો તે આ જ પ્રકારની વાર્ષિક, આગળ માટેની ધારણા છે — તમે પસંદ કરેલો આંકડો, કોઈ આપતું હોય એવો નહીં. XIRR માત્ર એ નક્કી કરે છે કે, પાછળ જોતાં, તમારા પૈસાનો સમય પ્રામાણિકપણે ગણાય.